Ukraińcy oglądają rosyjski YouTube dwukrotnie rzadziej niż przed wojną – badanie

Przed pełnoskalową inwazją udział ukraińskich widzów rosyjskich kanałów YouTube wynosił 14%. Dwa lata po wybuchu wielkiej wojny odsetek widzów z Ukrainy zmniejszył się dwukrotnie — do 7%. Poinformowało o tym centrum analityczne międzynarodowej agencji rekrutacyjnej Gremi Personal.
Badacze zebrali dane analityczne YouTube niemal pięćdziesięciu czołowych rosyjskich blogerów pod względem liczby subskrybentów, podzielonych na dwie grupy: analityka przedwojenna oraz po pełnoskalowej inwazji — 2022 i 2024 r. Kanały zostały wyselekcjonowane według tematyki: „wywiady", „lifestyle", „technologie", „motoryzacja". Uwzględniono kategorie: płeć widzów, wiek widzów, liczba wyświetleń filmów, udział wyświetleń z Ukrainy.
Spośród wybranej listy analitycy znaleźli 7 zbieżności, tzn. dla tych samych siedmiu kanałów dostępne były dane z obu okresów, co pozwoliło dokładniej określić zmiany.
Autorzy dzielą się metodologią badania:
„Przed wielką wojną, pracując z międzynarodowymi influencerami, otrzymywaliśmy oferty umieszczania reklam u blogerów, wśród których byli również rosyjscy. Teraz odnaleźliśmy około dwóch dziesiątek starych prezentacji z analityką z lat 2020–2021. Następnie musieliśmy pozyskać aktualne dane. Podzieliliśmy więc wszystkich blogerów na dwie listy — sprzed wielkiej wojny i po jej wybuchu. Listą weryfikacyjną była trzecia lista siedmiu blogerów, dla których mieliśmy dane z obu okresów. Dane we wszystkich listach były spójne" — mówi Maksym Pyłypenko, ekspert ds. komunikacji strategicznej
WIDOWNIA
Wśród analizowanych kanałów zarówno przed, jak i po pełnoskalowej inwazji głównymi widzami rosyjskich blogerów są mężczyźni, którzy znacznie przewyższają udział kobiet. Jeśli chodzi o wiek widzów, to w zdecydowanej większości trzon stanowią osoby w wieku 25–34 lata, następnie 18–24 lata, a kolejną grupą są osoby w wieku 35–44 lata. Można założyć, że rosyjskich blogerów oglądają przede wszystkim młodzi ekonomicznie aktywni mężczyźni, następnie młodzież, a potem dojrzali mężczyźni.
DZIECI I PROROSYJSKIE TREŚCI
Szczególną uwagę poświęcono kanałowi A4, który spośród analizowanych blogerów ma największą liczbę subskrybentów — 52,8 mln — oraz 8% udział wyświetleń z Ukrainy. Pomimo że Vlad A4 jest Białorusinem, od czasu do czasu rozpowszechnia narracje kremlowskie, w tym tę, że Ukraina jest częścią Rosji.
Ilu dokładnie Ukraińców ogląda rosyjski YouTube w liczbach bezwzględnych?
Analitycy zestawili listę najbardziej znanych rosyjskich kanałów i określili średnią liczbę wyświetleń z ostatnich 10 filmów dla każdego kanału. Okazało się, że rosyjskie treści oglądają przede wszystkim dzieci (Vlad A4 — 694 400 widzów z Ukrainy), następnie dorośli oglądający wywiady (Dud — 434 000), a potem miłośnicy motoryzacji — fani Dubrowskiego (334 800).
„W ukraińskiej przestrzeni medialnej istnieje 7-procentowa wyrwa, przez którą sączy się rosyjski świat. Główna grupa wiekowa widzów analizowanych rosyjskich kanałów to przeważnie mężczyźni w wieku 25–34 lata. Dzieci stanowią nieoczywistą, lecz podatną grupę wiekową, pochłaniającą rosyjskojęzyczne treści w dużych ilościach. Wystarczy wspomnieć rosyjski serial «Słowo pacana», którego znajomość przeniknęła przez wszystkie grupy wiekowe. Biorąc pod uwagę liczebność populacji, Rosja dysponuje większą bezwzględną liczbą twórców, którzy zalewają rynek ilością treści z różnych kategorii i dla różnych odbiorców. Dlatego każdy Ukrainiec powinien uświadomić sobie konieczność odcięcia siebie i swoich dzieci od medialnej trucizny" — mówi Jewhen Kirichenko, założyciel Gremi Personal.
„Jedną z możliwych form ochrony Ukraińców przed rosyjskimi treściami jest przejście na anglojęzyczne treści. Rosjanie bowiem czerpią inspirację z treści zachodnich blogerów, które następnie adaptują na potrzeby rosyjskojęzycznej publiczności i przemycają do nich własne narracje. Ukraina powinna więc intensywnie uczyć języka angielskiego. Rodzice powinni uczyć angielskiego wraz z dziećmi i przyzwyczajać je do oglądania anglojęzycznych treści dla dzieci" — podsumowuje autor badania Maksym Pyłypenko.
Analitycy zwracają uwagę, że po pełnoskalowej inwazji z kraju wyjechało ponad 6 mln Ukraińców, którzy przebywają poza granicami Ukrainy — ich wyświetleń nie uwzględniono w niniejszym badaniu. Nie wiadomo więc, jaki odsetek widzów stanowili przed wojną i czego oglądają teraz w krajach pobytu.
W badaniu przeanalizowano następujące kanały YouTube: The Curious, Jove, Droider, Żekicz Dubrowski, Alex Amoral, Sekrety, Tkaczow Kostia, Marie Novosad, Rецепты Bon Appetit, Katya Konasova, МАШ МИЛАШ, VSRAP, Stalingułag, Masterskaja Sindykata, smotraTV, Historia. Interesująco!
Kosmos prosto, FORSAŻ, Maxim Katz, It's Mamix, Czestnyj Michaił, HiMan, A pohoworyt'?
Varlamov, 140 BPM BATTLE, Pokaszewarim, DŻARACHOW, Julia Pushman, Wpiska, Wylsacom, Rozetked, Ostrożnie: Sobczak, Nadieżda Striełec, KOVALENKO, вВДudź, Żeka Dubrowski.
