Ile dzieci z Ukrainy uczy się w polskich szkołach: wyniki badania

Stan na październik 2024 roku: polskie szkoły uczęszczało ponad 200 tysięcy dzieci z Ukrainy. ¾ z nich (152 tysiące) przybyło do kraju wraz z wybuchem pełnoskalowej wojny. 51 tysięcy dzieci przyjechało przed lutym 2022 roku.

Takie informacje podało Centrum Edukacji Obywatelskiej / Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) w raporcie „Uczniowie z Ukrainy z doświadczeniem uchodźczym w polskich szkołach". Szczegóły przedstawiamy poniżej.

157 tysięcy dzieci z rejestru PESEL UKR nie uczęszcza do polskich szkół

Centrum Edukacji Obywatelskiej opublikowało nowy raport, którego autorzy korzystają ze statystyk Systemu Informacji Oświatowej, rejestru osób z numerami PESEL UKR oraz danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Według danych Systemu Informacji Oświatowej, jesienią 2024 roku polskie szkoły i przedszkola uczęszczało 195,3 tysiąca dzieci z Ukrainy. Wśród nich: → do szkół podstawowych i średnich uczęszcza ponad 152 tys. dzieci (78%); → do przedszkoli – ponad 31 tys. dzieci (14%) → na kursy – prawie 12 tys. (8%) To rekordowy wynik od lutego 2022 roku.

Tymczasem zgodnie z danymi rejestru osób z numerem PESEL UKR, na terytorium Polski przebywa 309 tysięcy dzieci z Ukrainy. Ta baza jest oficjalnym rejestrem państwowym, jednak specjaliści wątpią, czy odzwierciedla rzeczywistą liczbę dzieci przebywających w kraju.

Jeśli wziąć pod uwagę dane Systemu Informacji Oświatowej, do szkół uczęszcza jedynie 157 tysięcy dzieci. Wynika z tego, że 152 tysiące (z 302 tysięcy) dzieci w wieku szkolnym jest wpisanych do bazy PESEL UKR, ale nie jest objętych obowiązkiem szkolnym.

Można przypuszczać, że dzieci te wyjechały i uczą się gdzie indziej, uczęszczają online do ukraińskich szkół lub przebywają w Polsce, nie uczęszczając do żadnej szkoły.

Świadczenie 800+ mogło wpłynąć na frekwencję szkolną

W lipcu 2024 roku obowiązek szkolny powiązano z świadczeniem 800+ – oznacza to, że pomoc mogą teraz otrzymywać jedynie ci rodzice z Ukrainy, których dzieci uczęszczają do szkół w Polsce. Wygląda na to, że ta zmiana wpłynęła na frekwencję, ponieważ liczba dzieci-uchodźców w polskich szkołach wzrosła o 13,5% (18,1 tysiąca osób) – do 152,3 tysiąca. Należy zaznaczyć, że świadczenia z ZUS otrzymuje 151 tysięcy rodziców. Autorzy raportu zwracają uwagę, że powiązanie 800+ z obowiązkiem szkolnym mogło szczególnie wpłynąć na obecność w szkołach młodzieży w wieku 15–17 lat.

4% uczniów w polskich szkołach to Ukraińcy

Według danych Centrum Edukacji Obywatelskiej na każdych 100 uczniów w polskich szkołach przypadają 4 Ukraińcy. Uczniowie z Ukrainy uczęszczają do prawie 12,5 tysiąca polskich szkół (58% wszystkich szkół). W roku szkolnym 2024/2025 kolejne 335 szkół zaczęły uczęszczać dzieci z Ukrainy. Przy tym około 70% uczniów-uchodźców z Ukrainy w polskich szkołach średnich kształci się w technikach lub szkołach zawodowych.

Wśród uczniów ukraińskich ten wskaźnik jest o 15% wyższy niż wśród uczniów polskich. Autorzy raportu tłumaczą to dwoma przyczynami – chęcią ukraińskich nastolatków do szybszego zdobycia zawodu lub doborem po egzaminie ósmoklasisty (egzamin z matematyki, języka polskiego i języka obcego, którego wyniki wpływają na dalszy wybór szkoły).

W raporcie podano również, że ponad 42% uczniów z Ukrainy uczęszcza na dodatkowe zajęcia z języka polskiego jako języka obcego. W kwietniu 2024 roku takich uczniów było 60%. Autorzy raportu wskazują, że ta zmiana powinna budzić niepokój, ponieważ znajomość języka polskiego jest warunkiem pomyślnej nauki w polskim systemie oświaty i integracji ze społeczeństwem.

W Polsce planuje się ocenę poziomu znajomości języka polskiego wśród ukraińskich dzieci

Niedawno podczas konferencji poświęconej dzieciom i młodzieży z Ukrainy wiceministra edukacji Joanna Mucha poinformowała o zamiarze ministerstwa oceny, na ile ukraińskie dzieci znają język polski. Ma to pomóc w ustaleniu, którzy uczniowie potrzebują dodatkowego wsparcia w nauce polskiego. Do tej pory takie sprawdziany nie były przeprowadzane.

Szkoły w Polsce organizują bezpłatne zajęcia z języka polskiego dla dzieci z Ukrainy, które nie znają polskiego lub słabo nim władają. Jednak według słów Joanny Muchy nauczyciele często nie wiedzą, jak prowadzić zajęcia w takich grupach, a samo nauczanie nie ma żadnego systemu weryfikacji.

Zdaniem wiceministry polski rząd nie zrobił wystarczająco dużo, aby dzieci z Ukrainy integrowały się z polskim systemem edukacji. Przypomnijmy, ukraińskich uczniów zaproszono do polskich szkół w 2022 roku, jednak obowiązek szkolny wprowadzono dopiero od roku szkolnego 2024/2025.

Szukasz pracy w Polsce? Zadzwoń: +38 (050) 334-93-51 lub +48 525 275 003