Co zmienia prawo o mobilizacji dla Ukraińców za granicą?

16 kwietnia Prezydent Ukrainy podpisał ustawę o mobilizacji. Ustawa wejdzie w życie miesiąc po jej publikacji. Na długo przed jej uchwaleniem Ukraińcy za granicą zaczęli obawiać się możliwych zmian. Od grudnia w polskich urzędach paszportowych pojawiły się ogromne kolejki, głównie mężczyzn próbujących odnowić dokumenty. Co zmieni się dla Ukraińców za granicą po wejściu ustawy w życie? Omawiamy najważniejsze przepisy.

Po opublikowaniu ustawy mężczyźni objęci obowiązkiem wojskowym będą mieli 60 dni na zaktualizowanie aktualnego adresu zamieszkania, danych kontaktowych i innych informacji.

Mężczyźni mogą zaktualizować swoje dane w komisji wojskowej, centrum usług administracyjnych (CNAP) lub w elektronicznym gabinecie poborowego.

Co z obywatelami Ukrainy za granicą? Mogą przesłać informacje do TCC (Terytorialnego Centrum Kompletowania) pocztą elektroniczną, zadzwonić do TCC lub założyć elektroniczny gabinet i zaktualizować w nim dane. Nawiasem mówiąc, wezwania przez e-gabinet na razie nie będą wysyłane.

Wszyscy mężczyźni bez wyjątku w wieku od 18 do 60 lat, którzy na stałe mieszkają za granicą, mają obowiązek zarejestrować się w ewidencji wojskowej na Ukrainie. Dotyczy to również studentów oraz osób z niepełnosprawnościami.

Dlaczego? Obywatele uznani za częściowo zdolnych do służby są zobowiązani do ponownego badania lekarskiego w ciągu jednego roku. Osoby, które uzyskały 2. lub 3. grupę niepełnosprawności po 24 lutego 2022 roku (z wyjątkiem żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy), podlegają ponownemu badaniu lekarskiemu, które określi ich zdolność do służby.

Obowiązkowi rejestracji wojskowej podlegają również kobiety, które są zdolne do służby ze względu na stan zdrowia i wiek oraz uzyskały wykształcenie medyczne lub farmaceutyczne w szkołach zawodowych lub wyższych uczelniach.

Usługi konsularne i paszportowe dla osób objętych obowiązkiem wojskowym

Zgodnie z nową ustawą, mężczyźni objęci obowiązkiem wojskowym będą mogli korzystać z usług konsularnych w zagranicznych placówkach dyplomatycznych wyłącznie po zaktualizowaniu danych w ewidencji wojskowej.

Przewidziane są jednak wyjątki — usługi konsularne będą świadczone w każdym przypadku:

• przy wyrabianiu dokumentu powrotu do Ukrainy,
• podczas dokonywania czynności konsularnych dotyczących dzieci, gdy drugie z rodziców jest cudzoziemcem lub bezpaństwowcem,
• na wniosek obywateli Ukrainy, którzy zostali zatrzymani lub pozbawieni wolności za granicą.

Dokumenty paszportowe osoby objęte obowiązkiem wojskowym będą mogły wyrobić wyłącznie po okazaniu wojskowych dokumentów ewidencyjnych.

Podsumowując: największa zmiana dla Ukraińców za granicą dotyczy dostępności usług konsularnych i możliwości wyrabiania dokumentów. Mężczyzna objęty obowiązkiem wojskowym, który nie zarejestruje się i nie zaktualizuje danych, może zostać ukarany grzywną zgodnie z Kodeksem administracyjnym oraz sądownie pozbawiony prawa do kierowania pojazdem. Na razie nie jest jednak jasne, w jaki sposób te dwie sankcje będą egzekwowane wobec obywateli Ukrainy przebywających za granicą.

Aby uniknąć kary ze strony państwa, należy zaktualizować dane w ewidencji wojskowej. Na razie można to zrobić bez powrotu na Ukrainę.