Polska planuje przedłużyć legalny pobyt Ukraińców do marca 2026 roku: co przewiduje nowy projekt ustawy?

23 czerwca 2025 roku na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pojawił się opis projektu zmian do „Specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z wojną w tym kraju". Dokument zawiera istotne propozycje, które wpłyną na życie setek tysięcy Ukraińców w Polsce. Głównym celem projektu ustawy jest przedłużenie legalnego pobytu Ukraińców do 4 marca 2026 roku oraz doprecyzowanie warunków dostępu do usług wprowadzonych po pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę.

Co dokładnie zostaje przedłużone do 4 marca 2026 roku?

W projekcie zmian do specustawy proponuje się przedłużenie do 4 marca przyszłego roku:

✔ legalnego pobytu Ukraińców, którzy przyjechali do Polski w związku z wojną; ✔ dostępu do rynku pracy, opieki zdrowotnej, edukacji i pomocy społecznej; ✔ możliwości zamieszkania w obiektach zbiorowego zakwaterowania (dla grup szczególnie wrażliwych); ✔ ważności polskich wiz, zezwoleń na pobyt czasowy, kart pobytu i innych dokumentów; ✔ wydawania zezwoleń na pobyt czasowy nawet w przypadku niespełnienia wszystkich wymagań — na okres 1 roku lub 6 miesięcy.

Inicjatywy edukacyjne

Projekt zawiera wiele propozycji dotyczących edukacji. Między innymi szkoły będą mogły nadal tworzyć dodatkowe klasy dla ukraińskich dzieci. Zniesiono obowiązek potwierdzania znajomości języka polskiego dokumentem dla asystentów nauczyciela i asystentów międzykulturowych z Ukrainy — wystarczy praktyczna znajomość języka. Kontynuowane jest wsparcie dla samorządów w zakresie kształcenia, wychowania i opieki nad ukraińskimi dziećmi.

Sektor medyczny

Część przepisów dotyczy specjalistów medycznych z Ukrainy. Polska będzie nadal zezwalać lekarzom i dentystom z Ukrainy na wykonywanie zawodu w trybie uproszczonym. Placówki medyczne będą mogły przedłużać warunkowe zezwolenia na pracę pielęgniarkom i położnym, które nie ukończyły jeszcze szkolenia zgodnie ze standardami europejskimi (do 3 lat).

Identyfikacja i dokumenty

O ile wcześniej numer PESEL dla dziecka można było uzyskać bez jego obecności, teraz proponuje się wprowadzenie obowiązkowej obecności dziecka podczas nadawania numeru PESEL. Dozwolone będzie również stosowanie biometrycznej identyfikacji na podstawie wizerunku twarzy. Usunięto wymóg zbierania podpisu w rejestrach, zastępując go pobieraniem odcisków palców. Gminy otrzymają szersze uprawnienia w zakresie rejestracji obywateli ze statusem UKR.

Zmiany warunków zakwaterowania

Planuje się wprowadzenie zmian w obiektach zbiorowego zakwaterowania, w których przebywają obywatele Ukrainy, którzy uciekli przed wojną. Minimalna liczba osób wymagana do uznania obiektu za zbiorowe zakwaterowanie wzrośnie z 10 do 20 osób. Przyjmowanie nowych uchodźców do takich ośrodków ma zakończyć się 31 października 2025 roku. Wyjątek stanowią grupy szczególnie wrażliwe — dla nich przyjmowanie zostanie przedłużone. Jednoznacznie zostaną określone warunki, na jakich wojewoda może wydalić obywatela Ukrainy z takiego zakwaterowania.

Zmiany prawne i kontrola

Zezwolenia na pobyt na 1 rok (przyp. art. 42a — zezwolenia, które Ukraińcy mogą otrzymać, nawet jeśli nie spełniają standardowych wymagań pobytu w Polsce) mają być wydawane tylko raz. Dodano podstawy do unieważnienia takiego zezwolenia, m.in. w przypadku złożenia fałszywych dokumentów lub zawarcia fikcyjnego małżeństwa. Kontynuowane jest także wsparcie dla Ukraińców ubiegających się o status CUKR — do momentu wydania decyzji w tej sprawie ich pobyt jest uznawany za legalny.

Ważne: żadna z tych propozycji nie weszła jeszcze w życie — wszystkie zmiany będą konsultowane z polskimi władzami na różnych szczeblach przed ich przyjęciem.