Nie wszystkie okresy pracy na podstawie umowa zlecenie wliczają się do staż pracy w Polsce

Od 2026 roku w Polsce weszły w życie istotne zmiany w prawie pracy. Okresy pracy na podstawie umowa zlecenie oraz innych umów cywilnoprawnych są teraz uwzględniane przy obliczaniu staż pracy. Dla wielu migrantów, którzy od lat pracowali w Polsce właśnie na podstawie takich umów, może to oznaczać realne zwiększenie wymiaru urlopu, nowe dodatki i lepsze warunki zatrudnienia.

Są jednak ważne niuanse: nie każdy okres pracy na podstawie umowa zlecenie automatycznie wlicza się do stażu. Obowiązują określone warunki, istnieją wyjątki i sytuacje, w których nowe przepisy mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Redakcja Gremi Personal omawia kluczowe kwestie, które powinien znać każdy, kto mieszka i pracuje w Polsce.

Czym jest staż pracy i dlaczego jest ważny

Staż pracy to łączna długość aktywności zawodowej, która jest uwzględniana przy obliczaniu szeregu istotnych uprawnień pracowniczych. Przede wszystkim wpływa na wymiar corocznego płatnego urlopu: przy stażu poniżej 10 lat - 20 dni roboczych, przy stażu 10 lat i więcej - 26 dni roboczych. Różnica jest odczuwalna w codziennym życiu.

Poza urlopem od staż pracy zależą:

• dodatki do wynagrodzenia za wysługę lat - w wielu firmach i wszystkich instytucjach państwowych;
• nagrody jubileuszowe - jednorazowe wypłaty za osiągnięcie 10, 15, 20 i więcej lat stażu;
• okres wypowiedzenia umowy - od 2 tygodni (przy stażu do 6 miesięcy) do 3 miesięcy (przy stażu powyżej 3 lat);
• niektóre wewnętrzne bonusy pracodawcy powiązane z długością zatrudnienia.

Do 2026 roku do stażu wliczano wyłącznie oficjalne zatrudnienie pracownicze - okresy pracy na podstawie umowa o pracę. Osoby, które przez lata pracowały na podstawie umowa zlecenie, w praktyce „gromadziły" zerowy oficjalny staż - niezależnie od rzeczywistego czasu pracy. Nowe przepisy miały naprawić tę niesprawiedliwość.

Co zmieniło się od 2026 roku

16 października 2025 roku Prezydent Polski podpisał ustawę wprowadzającą istotne zmiany do Kodeksu pracy. Główna idea reformy - zrównanie praw osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych z pracownikami zatrudnionymi na podstawie umowa o pracę.

Kluczowy warunek nowej ustawy: dany okres jest wliczany do stażu tylko wtedy, gdy były od niego odprowadzane składki do ZUS na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Jeśli składki nie były opłacane - okres nie wlicza się do stażu, nawet jeśli umowa zlecenie była podpisana i wykonywana.

To istotny szczegół. Nie wszyscy zleceniobiorcy podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Na przykład studenci do 26. roku życia lub osoby, które jednocześnie mają główne miejsce pracy z wynagrodzeniem nie niższym niż minimalne, mogą być zwolnione z obowiązkowych składek ZUS. W takim przypadku okres ich pracy na podstawie umowa zlecenie nie zostanie wliczony do nowego stażu.

Kiedy nowe przepisy weszły w życie

Zmiany były wprowadzane etapami:

• Od 1 stycznia 2026 roku - dla sektora publicznego: urzędników państwowych, nauczycieli, pracowników służby zdrowia, pracowników instytucji budżetowych.
• Od 1 maja 2026 roku - dla sektora prywatnego, czyli dla wszystkich pozostałych pracodawców.

Nowa ustawa działa wstecz: okresy pracy na podstawie umowa zlecenie sprzed 2026 roku również mogą zostać wliczone do stażu - ale wyłącznie po złożeniu odpowiednich dokumentów pracodawcy. Sam fakt wcześniejszej pracy - bez potwierdzenia dokumentami - nie stanowi podstawy do zaliczenia.

Jakie okresy są teraz wliczane do staż pracy

Ustawa rozszerza katalog rodzajów działalności wliczanych do stażu znacznie szerzej niż tylko umowa zlecenie. Do stażu mogą teraz być zaliczane:

• Umowa zlecenie oraz umowa o świadczenie usług - przy opłaconych składkach ZUS.
• Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) - jeśli były opłacane składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
• Współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
• Umowa agencyjna.
• Członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych.
• Praca za granicą - po należytym udokumentowaniu.
• Zawieszenie działalności przedsiębiorcy w związku z opieką nad dzieckiem - jeśli składki ZUS były opłacane.

Dla każdego z tych przypadków konieczne jest posiadanie dokumentacji potwierdzającej. Sam fakt wykonywania pracy bez dokumentów nie stanowi podstawy do zaliczenia do stażu.

Co nadal pozostaje poza staż pracy

Obok zmian obowiązują również wyraźne wyłączenia - kategorie zatrudnienia, które nadal nie są uwzględniane przy obliczaniu staż pracy:

• Umowa o dzieło - niezależnie od czasu trwania i wysokości wypłat, tego rodzaju umowy nadal nie znalazły się w wykazie. Jest to ważne dla osób, które wykonywały prace projektowe właśnie na ich podstawie.
• Okresy bez składek ZUS - jeśli z jakiegokolwiek powodu składki za okres pracy na podstawie umowa zlecenie nie były opłacane, ten okres nie wchodzi do nowego stażu.
• Staż emerytalny - nowe przepisy w żaden sposób nie zmieniają zasad obliczania emerytury. Staż emerytalny jest obliczany wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia w ZUS, a nie staż pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Czyli dłuższy staż pracy nie oznacza automatycznie wyższej emerytury.

Najważniejszy niuans: równoległe wykonywanie kilku umów

To kluczowa kwestia nowych przepisów, o której często się zapomina. Jeśli w tym samym czasie dana osoba pracowała jednocześnie na podstawie umowa o pracę i wykonywała umowa zlecenie - te dwa okresy nie są sumowane. Ustawa wprost stanowi: przy równoległym wykonywaniu różnych rodzajów działalności zawodowej do stażu wliczany jest tylko jeden okres, bez podwajania.

PIP wyjaśniła to następująco: jeśli przez dwa lata pracownik miał jednocześnie umowa o pracę i umowa zlecenie - do stażu zostanie mu zaliczone dwa lata, a nie cztery. Jednoczesna praca w kilku miejscach nie przyspiesza naliczania staż pracy.

Jak potwierdzić okres pracy na podstawie umowa zlecenie

Aby odpowiednie okresy zostały zaliczone do stażu, należy wykonać kilka kroków.

Krok pierwszy - uzyskać z ZUS zaświadczenie o przebiegu ubezpieczeń. Potwierdza ono, za jakie okresy i przez kogo były opłacane składki. Zaświadczenie można uzyskać:

• przez portal internetowy Profil Zaufany na oficjalnej stronie ZUS;
• osobiście w dowolnym oddziale ZUS;
• przez aplikację mObywatel.

Krok drugi - przekazać zaświadczenie i inne dokumenty potwierdzające aktualnemu pracodawcy. Po otrzymaniu dokumentów pracodawca jest zobowiązany przeliczyć wymiar urlopu oraz inne uprawnienia zależne od stażu.

Terminy składania dokumentów:

• Dla sektora publicznego: 24 miesiące od 1 stycznia 2026 roku, czyli do 1 stycznia 2028 roku.
• Dla sektora prywatnego: 24 miesiące od 1 maja 2026 roku, czyli do 1 maja 2028 roku. Jeśli dokumenty nie zostaną złożone w tym terminie, zaliczenie okresów do stażu nie nastąpi. Nowe przepisy nie działają automatycznie - wymagana jest inicjatywa samego pracownika.

Praktyczne porady od Gremi Personal

Zacznij od sprawdzenia składek ZUS. Przez Profil Zaufany na stronie ZUS lub przez mObywatel możesz przejrzeć całą swoją historię ubezpieczenia w Polsce. Jeśli za okresy pracy na podstawie umowa zlecenie widnieją potwierdzone składki - masz prawo do zaliczenia tych okresów do stażu.

Nie zwlekaj z dokumentami. Termin to 24 miesiące. Im wcześniej złożysz zaświadczenie pracodawcy, tym szybciej zostaną przeliczone urlop i dodatki.

Przeanalizuj swoją sytuację pod kątem równoległych umów. Jeśli jednocześnie miałeś umowa o pracę i umowa zlecenie - nowe przepisy nie zwiększą Twojego stażu za te równoległe okresy.

Oferty pracy w całej Polsce i Europie, oficjalne zatrudnienie, wsparcie i pomoc na każdym etapie. Aby znaleźć pracę - zadzwoń +380503349351, +48525275003