Karta pobytu: czym jest i kto może się ubiegać?

Prawie każdy Ukrainiec przyjeżdżający do Polski na pobyt czasowy lub stały ma pytania dotyczące karty pobytu. W 2022 roku, po tym jak kraj przyjął ponad milion uchodźców, pytań nie ubyło — a warunki uzyskania karty pobytu dla obywateli Ukrainy nieco się zmieniły.
Czym jest karta pobytu i co daje? Kto z Ukraińców, w tym uchodźców, może się o nią ubiegać? W artykule znajdziesz podstawowe informacje na temat tego dokumentu.
Czym jest karta pobytu i jakie korzyści daje Ukraińcom?
Karta pobytu (karta pobytu) to dokument potwierdzający prawo do stałego lub czasowego zamieszkania w Polsce, który mogą uzyskać cudzoziemcy.
Karta pobytu może uprawniać do legalnej pracy w Polsce — w takim przypadku umieszczana jest specjalna adnotacja o dostępie do rynku pracy.
Kartę pobytu czasem myli się z kartą polaka (karta polaka), jednak są to dwa różne dokumenty, z własnymi zaletami i ograniczeniami. Karta pobytu wydawana jest przez urzędy wojewódzkie (Urząd Wojewódzki), karta polaka — przez polskie konsulaty w Ukrainie. Ten drugi dokument potwierdza polskie korzenie lub aktywność w polskiej społeczności.
Ukraińcy, którzy zdecydują się wyrobić kartę pobytu, zyskają określone przywileje nie tylko w Polsce, ale również na terenie innych krajów Unii Europejskiej.
W szczególności będziesz mógł/mogła:
- przekraczać granicę Polski bez wizy;
- przebywać w Polsce przez długi czas;
- przebywać w krajach strefy Schengen przez trzy miesiące;
- oficjalnie nabyć w Polsce nieruchomość i inne mienie;
- zaciągać kredyty w polskich bankach.
Dla większości Ukraińców główną zaletą dokumentu jest możliwość długoterminowego pobytu w kraju. W perspektywie, jeśli jesteś tym zainteresowany/zainteresowana, możesz ubiegać się o obywatelstwo Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeśli chodzi o podróże po UE, pamiętaj, że sama karta pobytu nie wystarczy do przekraczania granicy. Oprócz niej zawsze powinieneś/powinnaś mieć przy sobie paszport zagraniczny — dokument potwierdzający tożsamość i miejsce stałego zamieszkania.
Rodzaje kart pobytu
Jakie są rodzaje kart pobytu i czym się różnią?
1. Karta czasowego pobytu (karta czasowego pobytu).
Daje tymczasowe zezwolenie na pobyt w kraju i wydawana jest na okres od 1 do 3 lat.
2. Karta stałego pobytu (karta stałego pobytu).
Daje bezterminowe zezwolenie (zezwolenie) na pobyt, jednak samą plastikową kartę należy odnawiać co 10 lat.
Zazwyczaj, aby uzyskać kartę stałego pobytu, trzeba potwierdzić polskie korzenie (dlatego taki dokument często uzyskiwany jest po karcie polaka).
3. Karta rezydenta UE (pobyt rezydenta długoterminowego UE).
Bezterminowy dokument pobytowy, który można uzyskać, jeśli wcześniej mieszkałeś/mieszkałaś w Polsce co najmniej 5 lat — bez przerw i legalnie. Z taką kartą możesz oficjalnie mieszkać (a czasem również pracować) nie tylko w Polsce, ale i w niektórych innych krajach Unii Europejskiej.
Lista dokumentów wymaganych do wyrobienia karty pobytu zmienia się co jakiś czas. O aktualny wykaz dokumentów najlepiej zapytać w urzędzie, do którego planujesz złożyć wniosek o kartę pobytu.
Poniżej podajemy orientacyjną listę:
- wypełniony wniosek,
- 4 zdjęcia 35×45 mm,
- oryginał i kopie paszportu zagranicznego;
- dokument potwierdzający zatrudnienie w Polsce;
- dokumenty potwierdzające posiadanie środków finansowych na utrzymanie (np. zaświadczenie o wynagrodzeniu);
- potwierdzenie opłaty za obsługę wniosku.
Czasem, w celu wyjaśnienia okoliczności, możesz zostać poproszony/poproszona o dostarczenie dodatkowych dokumentów.
Kto z uchodźców ukraińskich może ubiegać się o kartę pobytu
W tym roku Polska wprowadziła zmiany w polityce migracyjnej wobec uchodźców z Ukrainy.
Przypomnijmy chronologię wydarzeń. 12 marca 2022 roku uchwalono ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. 27.01.2023 przyjęto nowelizację tej ustawy.
Zgodnie z nowelizacją, osoby, które przybyły z Ukrainy do Polski po 24.02.2022 i uzyskały status UKR, od 1.04.2023 roku mają prawo ubiegać się o kartę pobytu tylko na trzech podstawach:
- Legalne zatrudnienie.
- Zatrudnienie na stanowisku wymagającym wysokich kwalifikacji (Blue card).
- Działalność gospodarcza (jednoosobowa działalność gospodarcza/spółka).
Kto z uchodźców NIE może ubiegać się o kartę pobytu
O kartę pobytu nie mogą się ubiegać następujące kategorie obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku:
- Dzieci — w celu łączenia rodzin lub z innych podstaw, niezależnie od statusu rodziców. Wyjątek stanowi dziecko urodzone w Polsce przez rodziców, którzy przed 24.02.2022 uzyskali kartę pobytu.
- Mężowie i żony posiadaczy kart pobytu lub osób planujących ich uzyskanie.
- Mężowie i żony obywateli polskich (niezależnie od tego, czy jest to małżeństwo formalne, czy związek partnerski).
- Niepracujący emeryci.
- Uczniowie szkół podstawowych, liceów, szkół policealnych, studenci i absolwenci uczelni wyższych.
- Pracownicy firm z innych krajów, delegowani do Polski przez pracodawcę.
- Pracownicy naukowi — badacze, naukowcy.
- Wolontariusze.
- Pracownicy sezonowi.
- Osoby nieposiadające statusu UKR, które przybyły z Ukrainy po 24 lutego, a także te, które z określonych powodów nie mogą przywrócić tego statusu.
- Osoby, które przybyły do Polski z innych państw Unii Europejskiej, strefy Schengen lub krajów trzecich i nie mają możliwości uzyskania numeru PESEL UKR ani statusu UKR.
Wszystkie wyżej wymienione osoby mogą korzystać z tymczasowej ochrony w Polsce do 4 marca 2024 roku. Najprawdopodobniej po tej dacie polski rząd przedłuży status ochronny dla uchodźców lub zaproponuje alternatywne formy opieki.
Szukasz pracy? Zostaw zgłoszenie już teraz lub zadzwoń pod numer +38 (050) 334-93-51 lub +48 525 275 003 lub +38 (050) 334-93-51 lub +48 525 275 003.
Gremi Personal kontynuuje serię przydatnych artykułów o pracy i życiu w Polsce. Czytaj materiały lub oglądaj filmy — wybierz format, który najbardziej Ci odpowiada.