Odciski palców na granicy UE: jak wygląda teraz kontrola graniczna i co się stanie, jeśli odmówisz

Od kwietnia 2026 roku we wszystkich 29 krajach strefy Schengen w pełni uruchomiono system EES (Entry/Exit System - System Wjazdu i Wyjazdu). Dotyczy on obywateli państw trzecich, w tym osób przyjeżdżających do Polski na pobyt krótkoterminowy. Stemplowanie paszportów przeszło do historii - zamiast tego na przejściach granicznych rejestrowane są dane biometryczne oraz cyfrowe zapisy każdego przekroczenia granicy.

Czym jest EES i dlaczego go wprowadzono

EES to zautomatyzowany system ewidencji, który rejestruje każdy wjazd i wyjazd ze strefy Schengen w jednej cyfrowej bazie danych: data i miejsce przekroczenia granicy, kierunek podróży, dane paszportowe, zdjęcie twarzy i odciski palców. Celem systemu jest poprawa bezpieczeństwa na zewnętrznych granicach UE oraz automatyczna kontrola przestrzegania zasady 90/180 dni. To właśnie EES umożliwia precyzyjne śledzenie czasu pobytu danej osoby na terytorium Schengen - bez ręcznych zapisów i stempli, które można łatwo sfałszować lub zgubić.

Kogo dotyczy nowa procedura

Nowe przepisy obowiązują obywateli państw spoza UE przekraczających zewnętrzną granicę strefy Schengen w celu pobytu krótkoterminowego - do 90 dni w każdym 180-dniowym okresie. Dotyczy to zarówno podróży bezwizowych, jak i wjazdu na podstawie wizy schengeńskiej. Procedura EES nie ma zastosowania do:

• posiadaczy karty pobytu lub długoterminowych wiz krajowych jakiegokolwiek państwa Schengen;
• obywateli UE oraz członków ich rodzin posiadających odpowiednie dokumenty.

Tym samym osoby oficjalnie zamieszkałe w Polsce na podstawie karty pobytu nie podlegają ogólnej procedurze EES.

Jak wygląda procedura na granicy

Podczas pierwszego wjazdu po uruchomieniu systemu na przejściu granicznym przeprowadzana jest rejestracja: skanowanie paszportu, zdjęcie twarzy i pobranie odcisków palców. Dla dorosłych oraz dzieci powyżej 12. roku życia -wszystkie trzy elementy. Dzieciom poniżej 12. roku życia odciski palców nie są pobierane. Po pierwszej rejestracji dane są przechowywane w systemie przez maksymalnie trzy lata. Kolejne przekroczenia granicy przebiegają sprawniej - weryfikacja tożsamości zajmuje mniej czasu. Ważne: odmowa poddania się rejestracji biometrycznej stanowi podstawę do odmowy wjazdu do kraju. Żadnych wyjątków w tej kwestii nie przewidziano.

Jak długo trwa procedura

Na początku działania systemu na dużych europejskich lotniskach międzynarodowych odnotowywano kolejki do odprawy paszportowej trwające nawet kilka godzin. Polskie lotniska zalecają przybycie co najmniej dwie godziny przed odlotem. Na lądowych przejściach granicznych czas odprawy zależy od natężenia ruchu i liczby pasażerów wymagających pierwotnej rejestracji w systemie.

Czy potrzebne są dodatkowe dokumenty

Nie. Do bezwizowego wjazdu do UE wystarczy ważny biometryczny paszport zagraniczny - tak jak dotychczas. Żadnych wcześniejszych rejestracji ani wniosków online przed podróżą nie jest wymaganych. Odrębną kwestią pozostaje system ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) - wstępne zezwolenie na bezwizowe podróże do UE. Na chwilę publikacji niniejszego materiału nie został on jeszcze uruchomiony.

Porady od Gremi Personal

1. Zaplanuj więcej czasu przy pierwszym przekroczeniu granicy

Jeśli po raz pierwszy przekraczasz granicę UE po uruchomieniu systemu, przygotuj się na to, że rejestracja zajmie więcej czasu. Na lotniskach zalecamy przybycie co najmniej dwie godziny przed odlotem.

2. Paszport musi być biometryczny

System EES współpracuje wyłącznie z paszportami biometrycznymi. Jeśli twój paszport zagraniczny jest starego typu lub traci ważność w najbliższych miesiącach - odnów go z wyprzedzeniem.

Oferty pracy w całej Polsce i Europie, oficjalne zatrudnienie, opieka i wsparcie na każdym etapie. Aby znaleźć ofertę pracy - zadzwoń: +38 (050) 961-08-16 | +48 525-275-003