Zatrudnianie studentów i młodocianych na wakacje - co musisz wiedzieć?

Wakacje to okres, w którym pracodawcy szukają dodatkowych rąk do pracy, a studenci i uczniowie chętnie podejmują pierwsze zawodowe wyzwania. Zatrudnienie studenta na wakacje lub przyjęcie do pracy osoby niepełnoletniej wymaga jednak znajomości konkretnych przepisów - zarówno w zakresie formy umowy, składek ZUS, jak i ograniczeń czasu pracy. Sprawdź, jak zatrudnić studenta lub młodocianego zgodnie z prawem w 2026 roku.

Jak zatrudnić studenta - dostępne formy umowy

Praca dla studentów najczęściej odbywa się na podstawie umowy zlecenie. To rozwiązanie korzystne dla obu stron - umowa zlecenie student do 26. roku życia oznacza całkowite zwolnienie ze składek ZUS, a w połączeniu z ulgą „Bez PIT dla młodych” (przychody do 85 528 zł rocznie) kwota brutto na umowie równa się kwocie netto wypłacanej na konto. To sprawia, że praca wakacyjna dla studenta na zleceniu jest opłacalna zarówno dla zleceniobiorcy, jak i zleceniodawcy.

Drugą opcją jest umowa o pracę na czas określony. Daje studentowi pełną ochronę kodeksową - płatny urlop, wynagrodzenie za nadgodziny i ochronę przed nieuzasadnionym zwolnieniem. Wiąże się jednak z pełnym oskładkowaniem ZUS niezależnie od wieku i statusu studenta. Możliwa jest też umowa o dzieło - bez składek ZUS, ale również bez gwarancji minimalnej stawki godzinowej i ochrony ubezpieczeniowej.

Zatrudnienie studenta a ZUS

Przy umowie zlecenie student do 26. roku życia jest całkowicie zwolniony ze składek ZUS - nie trzeba go nawet zgłaszać do ubezpieczeń. Warunkiem jest posiadanie aktywnego statusu studenta, potwierdzonego oświadczeniem lub zaświadczeniem z uczelni. Przy umowie o pracę składki są zawsze obowiązkowe, bez względu na wiek - pracodawca musi zgłosić studenta do ZUS i odprowadzać składki emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne.

Częsty błąd pracodawców dotyczy absolwentów studiów I stopnia. Osoba po obronie licencjatu, która czeka na rozpoczęcie studiów magisterskich, traci status studenta - nawet jeśli jest już zapisana na II stopień. W okresie między obroną a immatrykulacją zleceniodawca musi zgłosić taką osobę do ZUS i odprowadzać pełne składki. Pominięcie tego grozi naliczeniem zaległości z odsetkami przy kontroli.

Praca wakacyjna dla nieletnich - zasady zatrudniania młodocianych

Młodocianym w rozumieniu Kodeksu pracy jest osoba między 15. a 18. rokiem życia. Na wakacje może być zatrudniona wyłącznie przy pracach lekkich, które nie zagrażają zdrowiu, życiu i rozwojowi psychofizycznemu. Wykaz takich prac ustala pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy i zatwierdzeniu przez właściwego inspektora PIP. Wymagana jest również pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego.

Czas pracy młodocianego powyżej 16 lat w wakacje nie może przekroczyć 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo - limity te obowiązują łącznie u wszystkich pracodawców. Zabroniona jest praca w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej (22:00-06:00). Przed dopuszczeniem do pracy obowiązkowe są badania lekarskie oraz szkolenie BHP, które pracodawca organizuje na własny koszt.

Praca wakacyjna dla studenta - przepisy 2026

W 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto, a stawka godzinowa przy zleceniu - 31,40 zł. Istotna zmiana dotyczy stażu pracy - od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym okresy pracy na umowę zlecenie są wliczane do stażu, co wpływa na przyszłe uprawnienia pracownicze. Ponadto PIP zyskała uprawnienie do administracyjnego przekwalifikowania umowy cywilnoprawnej w stosunek pracy, co oznacza, że warunki współpracy ze studentem na zleceniu muszą faktycznie odpowiadać charakterowi umowy cywilnoprawnej.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy student na umowie zlecenie płaci ZUS?

Nie - student do 26. roku życia na umowie zlecenie jest zwolniony ze składek ZUS. Wyjątek stanowią osoby, które utraciły status studenta, np. po obronie licencjatu przed rozpoczęciem studiów magisterskich.

Jaka umowa jest najkorzystniejsza dla studenta na wakacje?

Umowa zlecenie - brak składek ZUS plus ulga „Bez PIT dla młodych” oznaczają, że student dostaje całą kwotę brutto na konto. Umowa o pracę daje większą ochronę, ale jest w pełni oskładkowana.

Od ilu lat można pracować w wakacje?

Od 15. roku życia - wyłącznie przy pracach lekkich, za zgodą rodzica i po uzyskaniu zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do pracy.

Ile godzin może pracować młodociany w wakacje?

Maksymalnie 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo (powyżej 16 lat). Praca w nocy i w godzinach nadliczbowych jest bezwzględnie zabroniona.

Jakie obowiązki ma pracodawca zatrudniający studenta na zlecenie?

Podpisanie umowy przed rozpoczęciem pracy, zapewnienie minimalnej stawki godzinowej (31,40 zł brutto w 2026 r.), prowadzenie ewidencji godzin oraz wystawienie PIT-11 po zakończeniu roku podatkowego.

Podsumowanie

Zatrudnienie studenta na wakacje lub osoby młodocianej wymaga świadomego podejścia do przepisów. Właściwy wybór formy umowy, terminowe wypełnienie obowiązków wobec ZUS i znajomość ograniczeń czasu pracy chronią przed błędami i konsekwencjami kontroli. Nie wiesz, którą umowę wybrać albo jak rozliczyć studenta? Zespół Gremi Personal przeprowadzi Cię przez cały proces.